Arte rupestre paleolítico al aire libre en el paraje de La Salud (valle del Tormes, Salamanca)
Abstract El paraje de La Salud en la ciudad de Salamanca es un nuevo enclave de arte rupestre paleolítico al aire libre descubierto en 2013. Durante 2014 desarrollamos una minuciosa prospección y documentación con el fin de conocerlo de manera detallada. Como resultado hemos podido diferenciar tres sectores decorados en el valle del río Tormes, en los que se reconocen cuatro representaciones animales –dos caballos, una línea cérvico-dorsal y una posible cabra– y otros motivos no figurativos compuestos por líneas entrecruzadas. Los problemas de conservación han podido diezmar el conjunto, principalmente, por el desprendimiento y erosión de las pizarras más expuestas a lo largo de todo el afloramiento. A pesar de su escasa cantidad, las características técnicas y formales reconocidas enlazan directamente la estación de La Salud con otros emplazamientos similares, como los sobradamente conocidos de Siega Verde y Foz Côa, extendiendo así su área de influencia a nuevas zonas y evidenciando la necesidad de abordar la localización y estudio de los hábitats relacionados con la cada vez más intensa actividad gráfica de la Meseta.
- Referencias
- Cómo citar
- Del mismo autor
- Métricas
Axencia Galega das Industrias Culturais. (2015). RESOLUCIÓN do 31 de marzo de 2015 pola que se establecen as bases reguladoras para a concesión de subvencións de creación audiovisual para o desenvolvemento e promoción do talento audiovisual galego, e se convocan para o ano 2015. Santiago de Compostela: Diario Oficial de Galicia.
Azalbert, N. (2013). Loin de Madrid. Cahiers du Cinéma (693).
Consellería de Cultura e Deporte. (2007). Orde do 8 de maio pola que se establecen as bases reguladoras e a convocatoria pública para a concesión de subvencións para producións ou coproducións audiovisuais en lingua galega. Santiago de Compostela: Diario Oficial de Galicia.
Costa, J. (2014). “La tierra permanece”. En El País, septiembre de 2014. Disponible en http://cultura.elpais.com/cultura/2014/09/25/actualidad/1411648446_992140.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Crofts, S. (2006). “Reconceptualising National Cinema/s”. En V. Vitali, & P. Willemen: Theorising National Cinemas. Londres: British Film Institute.
Cutler, A. (2014). “Time and Space: Moments with Lois Patiño”. En Cinema Scope. En:http://cinema-scope.com/cinema-scope-magazine/time-space-moments-lois-patino/ [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Hjort, M., & Mackenzie, S. (2000). Cinema and Nation. Londres: Routledge.
Fernández Labayen, M. & Mallol González, M. (2011). “Existimos, luego periféricas”. En S8Cinema, abril de 2011. En:http://www.s8cinema.com/portal/2011/04/03/atlas-ilustrado-de-la-periferia-vol-3/ [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, M. (2012). “A propósito da marca "Audiovisual Galego". En Acto de Primavera, febrero de 2012. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2012/02/a-proposito-da-marca-audiovisual-galego.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, M. (2013). “Alén da "zona de confort". En Web da edición 2013 do Festival Internacional de Documentais Play-Doc. En:http://www.play-doc.com/web2013/gl/cinema-galego.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, X. (2008). “Oliver Laxe: "Non hai escusas para non facer filmes". En Web da Axencia Audiovisual Galega, agosto de 2008. En:http://www.axenciaaudiovisualgalega.org/public/index.php?seccion=oficinaproduccion/ficha_noticia.php&id_noticia=1997 [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, X. (2011). “O espírito dos capitáns.” En Acto de Primavera, noviembre de 2011. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2011/11/o-espirito-dos-capitans.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, X. (2012). “Um cinema sem país”. En Acto de Primavera, Junio de 2012. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2012/06/um-cinema-sem-pais.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, X. (2012). “Diferenças geracionais”. En Acto de Primavera, en junio de 2012. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2012/07/diferencas-geracionais.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, X. (2013). “(Re)visión do Novo Cinema Galego”. En Acto de Primavera, mayo de 2013. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2013/05/revision-do-novo-cinema-galego.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, X. (2013). “Costa da Morte”. En Acto de Primavera, julio de 2013. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2013/07/costa-da-morte.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, X. (2014). “As axudas de talento”. En Acto de Primavera, julio de 2014. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2014/07/as-axudas-de-talento.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González Rodríguez, X., & Redondo Neira, F. (2014). Lo procesual como marca de moderninad en el Novo Cinema Galego. VI Congreso Internacional Latina de Comunicación Social. La Laguna (Tenerife): Universidad de La Laguna.
Laxe, O. (2010). “Director's statement”. En Web do filme Todos Vós Sodes Capitáns. En:http://zeitunfilms.com/en/tvsc/director [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Ledo Andión, M. (2013). Cine, Diversidad y Redes. Pequeñas cinematografías, políticas de la diversidad y nuevos modos de consumo cultural. Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela.
Martínez Martínez, M. I. (2015). "O cine de non ficción no Novo Cinema Galego: 2006-2012". Xaime Fandiño: Facultade de Ciencias Sociais e da Comunicación, Universidade de Vigo, Pontevedra (España).
Martínez, I., & Gallego, M. (2012). El Novo Cinema Galego, propuesta de definición y clasificación. Revista Comunicación , 264-275.
Pagán, A. (2006). “Misérias do Audiovisual Galego”. En Novas da Galiza, marzo de 2006. En: http://albertepagan.eu/cinema/teoria-e-critica/outros-textos/#audiovisualgallego [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Pagán, A. (2010). “Eu vou ser como a toupeira ou Para que serve o cinema?”. En Cineclube de Compostela: Non conciliados. Argumentos para resistencia cultural. Santiago de Compostela: Cineclube de Compostela.
Pagán, A. (2014). “Algumhas consideraçons sobre a língua de Costa da Morte”. En Acto de Primavera, enero de 2014. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2014/01/algumhas-consideracons-sobre-lingua-de.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Paz Morandeira, V. (2011). “Mirar como un niño”. En Cine Transit, enero de 2011. En:http://cinentransit.com/todos-vos-sodes-capitans-entrevista-a-oliver-laxe/ [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Soledad, M., & Marin, D. (2013). “Uruguay Disappears: Small cinemas, Control Z Films and the aesthetics and politics of auto-erasure”. Cinema Journal (53).
Suárez, P. (2014). “O "Novo Cinema Galego". Galiza na senda da vangarda”. En Madrygal, febrero de 2014. En:http://revistas.ucm.es/index.php/MADR/article/viewFile/45743/42989 [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Truffaut, F. (1954). “Una cierta tendencia en el cine francés”. Cahiers du Cinéma (31).
Zeitun Films. Web da produtora Zeitun Films (inglés). En http://zeitunfilms.com/en/index.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Zeitun Films. Web da produtora Zeitun FIlms (castelán). En http://zeitunfilms.com/es/index.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Zeitun FIlms. Web da produtora Zeitun Films (galego). En http://zeitunfilms.com/gl/index.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Xunta de Galicia (1999). LEI 6/1999, do 1 de setembro, do audiovisual de Galicia. En Diario Oficial de Galicia, septiembre de 1999. En:http://www.xunta.es/dog/Publicados/1999/19990908/AnuncioEFFE_gl.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015].
Azalbert, N. (2013). Loin de Madrid. Cahiers du Cinéma (693).
Consellería de Cultura e Deporte. (2007). Orde do 8 de maio pola que se establecen as bases reguladoras e a convocatoria pública para a concesión de subvencións para producións ou coproducións audiovisuais en lingua galega. Santiago de Compostela: Diario Oficial de Galicia.
Costa, J. (2014). “La tierra permanece”. En El País, septiembre de 2014. Disponible en http://cultura.elpais.com/cultura/2014/09/25/actualidad/1411648446_992140.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Crofts, S. (2006). “Reconceptualising National Cinema/s”. En V. Vitali, & P. Willemen: Theorising National Cinemas. Londres: British Film Institute.
Cutler, A. (2014). “Time and Space: Moments with Lois Patiño”. En Cinema Scope. En:http://cinema-scope.com/cinema-scope-magazine/time-space-moments-lois-patino/ [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Hjort, M., & Mackenzie, S. (2000). Cinema and Nation. Londres: Routledge.
Fernández Labayen, M. & Mallol González, M. (2011). “Existimos, luego periféricas”. En S8Cinema, abril de 2011. En:http://www.s8cinema.com/portal/2011/04/03/atlas-ilustrado-de-la-periferia-vol-3/ [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, M. (2012). “A propósito da marca "Audiovisual Galego". En Acto de Primavera, febrero de 2012. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2012/02/a-proposito-da-marca-audiovisual-galego.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, M. (2013). “Alén da "zona de confort". En Web da edición 2013 do Festival Internacional de Documentais Play-Doc. En:http://www.play-doc.com/web2013/gl/cinema-galego.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, X. (2008). “Oliver Laxe: "Non hai escusas para non facer filmes". En Web da Axencia Audiovisual Galega, agosto de 2008. En:http://www.axenciaaudiovisualgalega.org/public/index.php?seccion=oficinaproduccion/ficha_noticia.php&id_noticia=1997 [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, X. (2011). “O espírito dos capitáns.” En Acto de Primavera, noviembre de 2011. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2011/11/o-espirito-dos-capitans.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, X. (2012). “Um cinema sem país”. En Acto de Primavera, Junio de 2012. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2012/06/um-cinema-sem-pais.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, X. (2012). “Diferenças geracionais”. En Acto de Primavera, en junio de 2012. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2012/07/diferencas-geracionais.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, X. (2013). “(Re)visión do Novo Cinema Galego”. En Acto de Primavera, mayo de 2013. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2013/05/revision-do-novo-cinema-galego.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, X. (2013). “Costa da Morte”. En Acto de Primavera, julio de 2013. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2013/07/costa-da-morte.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González, X. (2014). “As axudas de talento”. En Acto de Primavera, julio de 2014. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2014/07/as-axudas-de-talento.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
González Rodríguez, X., & Redondo Neira, F. (2014). Lo procesual como marca de moderninad en el Novo Cinema Galego. VI Congreso Internacional Latina de Comunicación Social. La Laguna (Tenerife): Universidad de La Laguna.
Laxe, O. (2010). “Director's statement”. En Web do filme Todos Vós Sodes Capitáns. En:http://zeitunfilms.com/en/tvsc/director [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Ledo Andión, M. (2013). Cine, Diversidad y Redes. Pequeñas cinematografías, políticas de la diversidad y nuevos modos de consumo cultural. Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela.
Martínez Martínez, M. I. (2015). "O cine de non ficción no Novo Cinema Galego: 2006-2012". Xaime Fandiño: Facultade de Ciencias Sociais e da Comunicación, Universidade de Vigo, Pontevedra (España).
Martínez, I., & Gallego, M. (2012). El Novo Cinema Galego, propuesta de definición y clasificación. Revista Comunicación , 264-275.
Pagán, A. (2006). “Misérias do Audiovisual Galego”. En Novas da Galiza, marzo de 2006. En: http://albertepagan.eu/cinema/teoria-e-critica/outros-textos/#audiovisualgallego [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Pagán, A. (2010). “Eu vou ser como a toupeira ou Para que serve o cinema?”. En Cineclube de Compostela: Non conciliados. Argumentos para resistencia cultural. Santiago de Compostela: Cineclube de Compostela.
Pagán, A. (2014). “Algumhas consideraçons sobre a língua de Costa da Morte”. En Acto de Primavera, enero de 2014. En:http://actodeprimavera.blogspot.com.es/2014/01/algumhas-consideracons-sobre-lingua-de.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Paz Morandeira, V. (2011). “Mirar como un niño”. En Cine Transit, enero de 2011. En:http://cinentransit.com/todos-vos-sodes-capitans-entrevista-a-oliver-laxe/ [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Soledad, M., & Marin, D. (2013). “Uruguay Disappears: Small cinemas, Control Z Films and the aesthetics and politics of auto-erasure”. Cinema Journal (53).
Suárez, P. (2014). “O "Novo Cinema Galego". Galiza na senda da vangarda”. En Madrygal, febrero de 2014. En:http://revistas.ucm.es/index.php/MADR/article/viewFile/45743/42989 [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Truffaut, F. (1954). “Una cierta tendencia en el cine francés”. Cahiers du Cinéma (31).
Zeitun Films. Web da produtora Zeitun Films (inglés). En http://zeitunfilms.com/en/index.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Zeitun Films. Web da produtora Zeitun FIlms (castelán). En http://zeitunfilms.com/es/index.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Zeitun FIlms. Web da produtora Zeitun Films (galego). En http://zeitunfilms.com/gl/index.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015]
Xunta de Galicia (1999). LEI 6/1999, do 1 de setembro, do audiovisual de Galicia. En Diario Oficial de Galicia, septiembre de 1999. En:http://www.xunta.es/dog/Publicados/1999/19990908/AnuncioEFFE_gl.html [Fecha de consulta: 12 de agosto de 2015].
Arte rupestre paleolítico al aire libre en el paraje de La Salud (valle del Tormes, Salamanca). (2016). Zephyrvs, 77, 15-29. https://doi.org/10.14201/zephyrus2016771529
Am häufigsten gelesenen Artikel dieser/dieses Autor/in
- Eduardo Sainz-Maza, Diego Garate Maidagan, Alejandro García Moreno, Nuevas evidencias de Arte Rupestre Postpaleolítico en Las Merindades (Burgos) , Zephyrvs: Bd. 88 (2021)
- M.ª Soledad Corchón Rodríguez, Diego Garate Maidagan, Hélène Valladas, Olivia Rivero Vilá, Edwige Pons-Branchu, Paula Ortega Martínez, Clara Hernando Álvarez, De vuelta al punto de partida: nuevas dataciones del arte de la cueva de La Peña de Candamo (Asturias) , Zephyrvs: Bd. 73 (2014)
- Olivia Rivero Vilá, Diego Garate Maidagan, Arte parietal Paleolítico en la cueva de Hornos de la Peña (Cantabria): nuevos datos sobre su conjunto exterior , Zephyrvs: Bd. 72 (2013)
- Diego Garate Maidagan, Joseba Rios-Garaizar, Sahra Talamo, Inserción de objetos en las paredes de la cueva de La Pasiega B (Puente Viesgo, Cantabria) , Zephyrvs: Bd. 83 (2019)
- Diego Garate Maidagan, Olivia Rivero Vilá, La ‘Galería de los Bisontes’: un nuevo sector decorado en la Cueva de Alkerdi (Urdazubi/Urdax, Navarra) , Zephyrvs: Bd. 75 (2015)
- Joseba Rios-Garaizar, Diego Garate Maidagan, Asier Gomez Olivencia, Diego Arceredillo Alonso, Eneko Iriarte Avilés, Alejandro García Moreno, Daniel Garrido Pimentel, Ziortza San Pedro Calleja, El final del Solutrense en el Oriente Cantábrico a través de las ocupaciones de la Cueva de Arlanpe (Lemoa, Vizcaya) , Zephyrvs: Bd. 72 (2013)
- César González Sáinz, Diego Gárate Maidagán, Los grabados y pinturas rupestres de la cueva de El Rincón, en el contexto artístico del desfiladero del río Carranza (Bizkaia-Cantabria) , Zephyrvs: Bd. 59 (2006)
- M.ª Soledad Corchón Rodríguez, Diego Gárate Maidagán, Nuevos hallazgos de arte parietal paleolítico en la Cueva de la Peña (Candamo, Asturias) , Zephyrvs: Bd. 65 (2010)
- Diego Gárate Maidagán, Alejandro García Moreno, Revisión crítica y contextualización espacio-temporal del arte parietal Paleolítico de la cueva de El niño (Ayna, Albacete) , Zephyrvs: Bd. 68 (2011)
+
−